Kiểm tra an toàn điện “Hipot test “(High Potential Test) là một phương pháp thử nghiệm quan trọng để xác minh độ bền điện môi của vật liệu cách điện trong các thiết bị điện, đảm bảo chúng đủ khả năng bảo vệ người sử dụng khỏi nguy cơ bị điện giật hoặc phóng điện nguy hiểm. Đây là một phép kiểm tra bắt buộc theo nhiều tiêu chuẩn an toàn sản phẩm quốc tế và Việt Nam như IEC 60950, TCVN 6447:1998, QCVN 4:2009. Tùy thuộc vào bản chất của điện áp sử dụng và mục tiêu đo lường, chúng ta có các phương pháp cụ thể là AC Hipot, DC Hipot và IR (Insulation Resistance) test.

Mục đích của Hipot Test

• Xác nhận tính toàn vẹn cách điện: Đảm bảo lớp cách điện giữa các bộ phận mang điện và các bộ phận tiếp xúc được thiết kế an toàn.
• Phát hiện lỗi sản xuất: Giúp phát hiện các khuyết tật như khe hở không khí, vết nứt nhỏ hoặc tạp chất trong vật liệu cách điện có thể dẫn đến sự cố điện trong quá trình vận hành. 

Electrical Safety Testing l Chroma ATE

Quy trình và Tiêu chuẩn an toàn

Quá trình kiểm tra thường bao gồm việc áp dụng một điện áp cao (AC hoặc DC) vượt xa điện áp hoạt động bình thường của thiết bị trong một khoảng thời gian xác định. Nếu dòng rò (leakage current) đo được nằm trong giới hạn cho phép hoặc không có sự cố phóng điện xảy ra, thiết bị được coi là đạt tiêu chuẩn an toàn. 

Thiết bị mô phỏng đo điện áp cao AC 5kV 100mA KIKUSUI TOS5200

Các bước cơ bản để thực hiện Hipot Test (tham khảo):

1. Chuẩn bị thiết bị: Đảm bảo thiết bị cần kiểm tra đã được ngắt kết nối khỏi nguồn điện chính và các kết nối khác.
2. Kết nối máy kiểm tra: Kết nối các đầu dò của máy Hipot tester vào mạch điện và vỏ/khung kim loại của thiết bị (hoặc phần tiếp đất).
3. Cài đặt thông số: Cài đặt điện áp thử nghiệm (thường cao gấp đôi điện áp hoạt động cộng thêm 1000V theo một số tiêu chuẩn), thời gian thử và ngưỡng dòng rò trên máy Hipot tester.
4. Tiến hành thử nghiệm: Bật máy và áp điện áp cao theo các thông số đã cài đặt.
5. Đánh giá kết quả:
   • Đạt (Pass): Không có sự phóng điện hồ quang (flashover) hoặc đánh thủng (breakdown) xảy ra, và dòng rò nằm dưới ngưỡng cho phép.
   • Trượt (Fail): Xảy ra phóng điện hoặc dòng rò vượt quá giới hạn, cho thấy có vấn đề về cách điện.

The Chroma Hipot Tester Model 19020 (AC5kV/10mA, DC6kV/5mA, IR/  10channel)

IR Test (Kiểm tra điện trở cách điện – Insulation Resistance Test)

IR Test là bước kiểm tra cơ bản và thường được thực hiện đầu tiên. Nó đo lường điện trở của vật liệu cách điện để xác định mức độ xuống cấp tổng thể của cách điện theo thời gian hoặc do môi trường.

• Loại điện áp sử dụng: Thường là điện áp một chiều (DC) thấp (ví dụ: 500V, 1000V) được áp dụng giữa dây dẫn và vỏ thiết bị.
• Mục đích: Đo dòng điện rò rất nhỏ (thường ở dải microampe hoặc nanoampe) và tính toán điện trở cách điện (đơn vị là Megaohm – MΩ hoặc Gigaohm – GΩ).
• Tiêu chí đạt: Giá trị điện trở cách điện phải cao hơn một ngưỡng tối thiểu cụ thể (ví dụ: > 2 MΩ hoặc > 5 MΩ).

KIKUSUI TOS9303LC ( hipot 5kV AC/DC – IR-EC-LC)

Các tiêu chuẩn quốc tế như IEC 62368-1 (cho thiết bị IT/AV/Truyền thông) và IEC 60335 series (cho thiết bị gia dụng) thường quy định rõ phương pháp nào là bắt buộc cho từng loại sản phẩm.

Đặc điểm	IR Test (Insulation Resistance)	DC Hipot Test (High Potential)	AC Hipot Test (High Potential)	LC Test (Leakage Current)
Mục đích chính	Đo chất lượng vật liệu cách điện (xuống cấp do thời gian/môi trường).	Kiểm tra độ bền điện môi, phát hiện lỗi cấu trúc.	Kiểm tra độ bền điện môi trong điều kiện thực tế (AC).	Đo dòng rò thực tế khi thiết bị hoạt động.
Điện áp sử dụng	DC thấp (500V, 1000V).	DC cao (1kV – 10kV+).	AC cao (1kV – 4kV+).	Điện áp danh định (điện lưới) của thiết bị.
Thông số đo	Điện trở (MΩ, GΩ).	Dòng rò (mA hoặc µA), đánh thủng/phóng điện.	Dòng rò (mA), đánh thủng/phóng điện.	Dòng rò (mA hoặc µA).
Tính phá hủy	Rất thấp (không phá hủy).	Thấp (ít gây hỏng cách điện tốt).	Cao hơn (dễ làm hỏng điểm yếu).	Không phá hủy.
Ứng dụng	Bảo trì, kiểm tra sơ bộ, cáp điện.	Cáp điện dài, tụ điện, động cơ, kiểm soát chất lượng.	Hầu hết thiết bị điện tử, gia dụng, y tế.	Tất cả thiết bị bán ra thị trường.
Tiêu chuẩn chính	IEC 62368-1, IEC 60335, UL 60950, v.v.	IEC 62368-1, IEC 60335, UL 60950, v.v.	IEC 62368-1, IEC 60335, UL 60950, v.v.	IEC 62368-1, IEC 60335, UL 60950, v.v.

1. IR Test (Insulation Resistance Test

• Trọng tâm: Đo khả năng cản trở dòng điện của lớp cách điện.
• Tiêu chuẩn: Hầu hết các tiêu chuẩn an toàn yêu cầu điện trở cách điện phải đạt tối thiểu 1 MΩ (Megaohm), nhưng trong thực tế sản xuất mới, con số này thường cao hơn nhiều (vài trăm MΩ hoặc GΩ).
• Vai trò: Kiểm tra nhanh chóng xem cách điện có còn nguyên vẹn ở mức cơ bản hay không trước khi thử nghiệm điện áp cao. 

2. DC Hipot Test (High Potential Test – DC) 

• Trọng tâm: Thử nghiệm độ bền cách điện dưới điện áp một chiều cao.
• Tiêu chuẩn: Điện áp thử thường được tính bằng công thức: $(2\times \text{Đin áp hot đng})+1000V$(2×Đin áp hot đng)+1000𝑉.
• Vai trò: Thường được sử dụng để kiểm tra cáp hoặc các thành phần có điện dung cao vì dòng rò điện dung (capacitive leakage current) không làm sai lệch kết quả đo dòng rò thực tế (dòng điện trở). 

3. AC Hipot Test (High Potential Test – AC) 

• Trọng tâm: Thử nghiệm độ bền cách điện dưới điện áp xoay chiều cao, mô phỏng điều kiện làm việc thực tế và tạo ra ứng suất điện môi cao hơn DC Hipot.
• Tiêu chuẩn: Thường là phương pháp thử nghiệm chính được yêu cầu bởi QCVN 4:2009/BKHCN và các tiêu chuẩn IEC/UL/TCVN liên quan để đạt chứng nhận hợp quy (dấu CR).
• Vai trò: Đây là thử nghiệm toàn diện nhất để đảm bảo không có sự đánh thủng (breakdown) hoặc phóng điện hồ quang (arc flash) khi thiết bị hoạt động ở điện áp tối đa. 

4. LC Test (Leakage Current Test – Dòng rò) 

• Trọng tâm: Đo dòng điện thực tế chảy từ phần mang điện ra vỏ thiết bị (thường là qua cơ thể người sử dụng nếu họ chạm vào).
• Tiêu chuẩn: Tiêu chuẩn quy định các giới hạn dòng rò rất chặt chẽ, thường chỉ vài mA (miliampe) tùy thuộc vào loại thiết bị (thiết bị y tế có giới hạn thấp nhất).
• Vai trò: Đây là bài kiểm tra an toàn điện cuối cùng và quan trọng nhất, đảm bảo rằng ngay cả khi lớp cách điện bị lỗi một phần, dòng điện đi qua cơ thể người vẫn an toàn. Thiết bị được thử nghiệm ở điện áp danh định của nó (220V/50Hz tại Việt Nam). 

Kikusui TOS9311 thiết bị thử nghiệm điện áp cao ACW/DCW/IR (10 kV/50 mA)

Bạn hoàn toàn có thể tin tưởng yêu cầu công ty Semiki tư vấn các thiết bị Hipot test. Semiki là một nhà phân phối uy tín và chuyên nghiệp tại thị trường Việt Nam, chuyên cung cấp các giải pháp và thiết bị đo lường, kiểm tra an toàn điện từ các thương hiệu hàng đầu thế giới như Hioki (Nhật Bản), Kikusui, Chroma ATE, GW INSTEK v.v.

Semiki có kinh nghiệm trong việc tư vấn các dòng máy kiểm tra an toàn điện (Safety Testers) phù hợp với các tiêu chuẩn Việt Nam (QCVN, TCVN) và quốc tế (IEC, UL) cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau.

Để nhận được tư vấn tốt nhất theo từng nhu cầu cụ thể, bạn nên chuẩn bị các thông tin sau trước khi liên hệ:

1. Loại sản phẩm cần kiểm tra:
   • Thiết bị gia dụng? (Tivi, tủ lạnh, máy giặt,…)
   • Thiết bị IT/Văn phòng? (Máy tính, adapter, sạc pin…)
   • Thiết bị công nghiệp? (Động cơ, tủ điện, dây cáp, trạm sạc xe điện (EV)…)
   • Thiết bị y tế? (Yêu cầu tiêu chuẩn khắt khe hơn).
2. Tiêu chuẩn bạn cần tuân thủ:
   • Bạn cần đạt chứng nhận CR Mark (tuân thủ QCVN 4:2009/BKHCN) để bán ở Việt Nam?
   • Bạn cần đạt chứng nhận CE Mark để xuất khẩu Châu Âu (theo IEC 62368-1, IEC 60335)?
   • Bạn cần chuẩn UL cho thị trường Mỹ?
3. Yêu cầu về các loại kiểm tra:
   • Bạn chỉ cần Hipot AC/DC cơ bản?
   • Bạn cần máy tích hợp cả 4 chức năng: AC Hipot, DC Hipot, IR (Insulation Resistance), và LC (Leakage Current)?
   • Bạn cần khả năng tự động hóa (kết nối máy tính, xuất báo cáo tự động cho sản xuất hàng loạt)?

Liên hệ Semiki:

Trang web: Bạn có thể tìm hiểu thêm thông tin chi tiết và gửi yêu cầu tư vấn qua Semiki.com.

Email kinh doanh: [email protected]

Số điện thoại (Hotline): +84 979 761 016.